Uzm. Dr. Mustafa Çetin, "Mantarın görünüşüne aldanmayın"

Sonbaharın gelişiyle birlikte doğada mantar popülasyonu artarken, uzmanlardan hayati önem taşıyan uyarılar geliyor.

Bursa İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mustafa Çetin, özellikle yağışların ardından doğadan toplanan mantarların bilinçsizce tüketilmesinin ciddi sağlık sorunlarına, hatta ölüme neden olabileceğine dikkat çekti.

Zehirli ve zehirsiz mantarların yalnızca dış görünüşlerine bakılarak birbirinden ayırt edilemeyeceğini vurgulayan Çetin, vatandaşları kontrolsüz mantar tüketimine karşı uyardı.

Bursa’da Yankı Yemek’e Uluslararası Gıda Güvenliği Belgesi
Bursa’da Yankı Yemek’e Uluslararası Gıda Güvenliği Belgesi
İçeriği Görüntüle

Özellikle sonbahar aylarında doğada mantar arayanların ve bu mantarları sofralarına taşıyanların dikkatli olması gerekiyor. Görünüşü zararsız olan bir mantarın bile hayati tehlike oluşturabileceğini belirten sağlık yetkilileri, halk arasında yaygın olan yanlış inanışlara güvenilmemesi gerektiğini hatırlatıyor.

Bursa İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mustafa Çetin, mantarların pişirilmesinin zehirli maddeleri mutlaka etkisiz hâle getirmediğini belirterek doğadan toplanan mantarların tüketilmesinin geri dönüşü olmayan sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade etti.

Mantar zehirlenmeleri sonbaharda neden artıyor?

Mantar zehirlenmelerinin mevsimsel yağışlarla bağlantılı olarak özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında daha sık görüldüğünü belirten Uzm. Dr. Mustafa Çetin, bu dönemlerde vatandaşların mantar tüketimi konusunda daha dikkatli olması gerektiğini vurguladı.

Yağışların ardından doğada mantarların daha fazla görülmesi, doğadan toplanan ürünlerin tüketilmesini de gündeme getiriyor. Ancak bir mantarın yenilebilir olup olmadığına yalnızca rengine, şekline, kokusuna veya genel görünümüne bakılarak karar vermek mümkün değil.

Çetin, zehirli mantarların dış görünüşlerinden anlaşılabileceği yönündeki düşüncenin yanlış olduğuna dikkat çekerek pişirme işleminin de güvenilir bir ayırt etme yöntemi olmadığını belirtti.

Doğadan toplanan mantarların bilinçsizce tüketilmesi, hafif seyreden rahatsızlıkların ötesinde ciddi organ hasarlarına ve ölüme kadar uzanabilen sonuçlar doğurabiliyor.

İlk 2 saat ve 6 saat sonrasına dikkat!

Mantar zehirlenmelerinde belirtilerin ortaya çıkış süresi, tüketilen mantarın türüne göre değişiklik gösterebiliyor. Bursa İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mustafa Çetin, özellikle ilk saatlerde ortaya çıkan belirtilerle daha geç başlayan zehirlenme tablosunun dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Çetin'in aktardığı bilgilere göre, mantar tüketiminden sonraki ilk 2 saat içerisinde sersemlik, uyku hâli, tansiyon düşüklüğü, bulanık görme, yüzde ve boyunda kızarma, nabız hızlanması, ağızda metalik tat, bulantı, kusma ve terleme gibi belirtiler görülebiliyor.

Ancak belirtilerin geç ortaya çıkması, zehirlenmenin tehlikesiz olduğu anlamına gelmiyor. Özellikle tüketimden 6 saat sonra veya daha geç başlayan vakalarda daha ağır bir tablo gelişebiliyor.

Bu vakalarda bulantı, kusma, ishal, yüksek ateş ve şiddetli karın ağrısının ardından karaciğer ve böbrek yetmezliği ortaya çıkabiliyor. Bu nedenle mantar tüketiminin ardından gelişen belirtilerin göz ardı edilmemesi ve sağlık kuruluşuna başvurunun geciktirilmemesi gerekiyor.

Kültür mantarı alırken ambalajına ve son kullanma tarihine bakın

Mantar tüketiminde riskleri azaltmak için ambalajlı ve denetimden geçmiş kültür mantarlarının tercih edilmesi gerektiğini belirten Uzm. Dr. Mustafa Çetin, marketlerden alınan mantarların da gelişigüzel tüketilmemesi konusunda uyarıda bulundu.

Ambalajlı bir ürünün tercih edilmesi tek başına yeterli değil. Kültür mantarlarının son kullanma tarihinin kontrol edilmesi, ambalajının zarar görmemiş olması ve üründe bozulma belirtilerinin bulunmaması gerekiyor.

Son kullanma tarihi geçmiş, ambalajı zedelenmiş veya çürümeye başlamış mantarların tüketilmemesi gerektiğini hatırlatan Çetin, taze kültür mantarlarının da bazı kişilerde alerjik reaksiyonlara ve anafilaktik şoka neden olabileceğini belirtti.

Bu nedenle mantar tüketiminde yalnızca ürünün görünümüne güvenmek yerine güvenilir kaynaklardan temin edilen, uygun koşullarda saklanmış ürünlerin tercih edilmesi önem taşıyor.

Mantar zehirlenmesinden şüpheleniyorsanız ne yapmalısınız?

Bursa İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mustafa Çetin, mantar tüketiminin ardından zehirlenme belirtilerinden herhangi birinin ortaya çıkması durumunda vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguladı.

Zehirlenmeden şüphelenilen kişinin yanı sıra aynı mantardan tüketen diğer kişilerin de sağlık kuruluşuna başvurmasının önemli olduğunu belirten Çetin, hastaların gözlem altına alınması ve tedaviye mümkün olan en erken dönemde başlanması gerektiğini ifade etti.

Çetin ayrıca, mantar zehirlenmesi vakalarında sağlık kuruluşlarının gerekli bilgi ve tedavi desteğini almak amacıyla Ulusal Zehir Merkezi (UZEM) bünyesindeki 114 numaralı danışma hattına başvurabileceğini bildirdi. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü bünyesinde hizmet veren bu hat üzerinden uzman doktorlardan 7 gün 24 saat danışmanlık alınabiliyor.

Sonbaharda doğada mantarların artması, sofralara taşınan her mantarın güvenli olduğu anlamına gelmiyor.

Bursa İl Sağlık Müdürlüğünün uyarısı, özellikle doğadan mantar toplayarak tüketen vatandaşlar için önemli bir hatırlatma niteliği taşıyor. Zehirli mantarlar görünüşlerinden güvenilir biçimde ayırt edilemediği için doğadan toplanan mantarları tüketmemek, hayati risklerin önüne geçmenin en önemli adımlarından biri.

Muhabir: Ravza Aslan