Next
AB'den Facebook ve Instagram'a "bağımlılık yapan tasarım" suçlaması
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, teknoloji devi Meta hakkında yürüttüğü Dijital Hizmetler Yasası (DSA) soruşturmasında dikkat çeken ön bulgularını açıkladı.
Komisyon, Facebook ve Instagram platformlarında kullanılan bazı tasarım özelliklerinin kullanıcıları platformlarda daha uzun süre tutmayı hedeflediğini ve bunun özellikle çocuklar ile gençler üzerinde bağımlılık riski oluşturduğunu belirtti.
Soruşturma kapsamında, Meta'nın kullanıcıların fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerindeki olası etkileri yeterince değerlendirmediği ifade edilirken, şirketin Avrupa Birliği'nin dijital platformlara yönelik yeni kurallarını ihlal etmiş olabileceği vurgulandı.
Sonsuz kaydırma ve otomatik oynatma inceleme altında
AB Komisyonu'nun açıkladığı ön bulgulara göre, Facebook ve Instagram'da kullanılan sonsuz kaydırma (infinite scroll), otomatik video oynatma, anlık bildirimler ve kişiselleştirilmiş içerik önerileri kullanıcıların platformlarda daha fazla vakit geçirmesini teşvik ediyor.
Komisyon, bu özelliklerin kullanıcı davranışlarını etkileyerek sağlıksız kullanım alışkanlıklarını ve zorlayıcı dijital tüketimi artırabileceğine dikkat çekti.
Özellikle algoritmaların ilgi alanlarına göre sürekli yeni içerik sunmasının, kullanıcıların platformdan ayrılmasını zorlaştırdığı ve dijital bağımlılık riskini artırdığı değerlendirmesi yapıldı.
Çocukların korunmasına yönelik eleştiriler
Soruşturmada en dikkat çekici başlıklardan biri de çocuk kullanıcıların korunmasına ilişkin değerlendirmeler oldu.
AB Komisyonu, Meta'nın özellikle çocukların gece saatlerinde Facebook ve Instagram'da geçirdiği süreye ilişkin mevcut verileri yeterince dikkate almadığını belirtti.
Açıklamada, şirketin mevcut risk azaltıcı önlemlerinin bağımlılık oluşturabilecek tasarım unsurlarının olumsuz etkilerini gidermekte yetersiz kaldığı ifade edildi.
Avrupa Birliği, dijital platformların özellikle çocuklar ve genç kullanıcılar için daha güvenli hale getirilmesini Dijital Hizmetler Yasası'nın temel hedeflerinden biri olarak görüyor.
Meta'dan savunma istenecek
Komisyon tarafından açıklanan değerlendirmelerin soruşturmanın nihai kararı olmadığı, Meta'nın bulgulara ilişkin savunmasını sunma hakkının bulunduğu bildirildi.
Şirketin savunmasının ardından Avrupa Birliği Komisyonu nihai kararını verecek. Bu süreçte Meta'nın platform tasarımlarında değişiklik yapması yönünde talepler de gündeme gelebilecek.
Yüzde 6'ya kadar para cezası gündemde
Soruşturmanın ihlal kararıyla sonuçlanması halinde Meta'yı ciddi yaptırımlar bekliyor.
Dijital Hizmetler Yasası kapsamında Avrupa Birliği Komisyonu'nun, şirketin küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar idari para cezası uygulama yetkisi bulunuyor. Bunun yanı sıra, platform tasarımında değişiklik yapılması ve risk azaltıcı yeni önlemlerin hayata geçirilmesi de talep edilebilecek.
AB'nin son yıllarda büyük teknoloji şirketlerine yönelik denetimlerini artırması, dijital platformların kullanıcı güvenliği, şeffaflık ve çocukların korunmasına ilişkin yükümlülüklerini daha sıkı şekilde uygulamaya koyduğunu gösterirken, Meta hakkında yürütülen bu soruşturmanın da Avrupa'daki dijital düzenlemeler açısından önemli bir emsal oluşturması bekleniyor.
