Next
Bir zamanlar dondurma ikramdı, şimdi kek bile yok
Şehirlerarası otobüs yolculuklarının yıllardır süregelen ücretsiz ikram geleneği, artan işletme maliyetleri nedeniyle tarihe karışıyor.
Bir dönem yolculara dondurma, kek, bisküvi ve çeşitli atıştırmalıklar sunan otobüs firmaları, bugün birçok hatta yalnızca çay, kahve ve meşrubat ikramıyla hizmet veriyor. Sektör temsilcileri ise mevcut ekonomik koşulların devam etmesi halinde uçaklardaki uygulamaya benzer şekilde su ve diğer içeceklerin de ücretli hale gelebileceğini belirtiyor.
Artan Maliyetler İkramları Azalttı
Şehirlerarası otobüs taşımacılığı sektöründe son yıllarda yükselen akaryakıt fiyatları, otoyol ve köprü geçiş ücretleri, terminal giriş bedelleri ile bakım ve personel giderleri firmaların maliyetlerini önemli ölçüde artırdı.
Bu tablo karşısında birçok otobüs firması, ilk tasarruf kalemlerinden biri olarak yolcu ikramlarını azaltma yoluna gitti. Özellikle uzun yol seferlerinde bir dönem standart olarak sunulan kek, bisküvi ve dondurma gibi ikramlar birçok firmada tamamen kaldırıldı. Günümüzde ise çoğu yolcuya yalnızca sıcak ve soğuk içecek servisi yapılıyor.
"Otobüsçüler Can Çekişiyor"
Kars Otobüsçüler ve İşletmeciler Derneği Başkanı Mustafa Kıransal, sektörün ağır ekonomik baskı altında olduğunu belirterek, firmaların ayakta kalmakta zorlandığını söyledi.
Kıransal, Kars-İstanbul arasındaki yaklaşık 1.500 kilometrelik yolculuğun bilet fiyatının maliyetleri karşılamaktan uzak kaldığını ifade ederek, yalnızca köprü ve otoyol geçiş ücretlerinin 5 ila 6 bin lirayı bulduğunu dile getirdi.
Artan maliyetlere dikkat çeken Kıransal, lastik fiyatlarının yaklaşık 30 bin liraya, motor revizyonunun ise 600 bin liraya kadar yükseldiğini belirterek, bir yıldır birçok firmada kek ve bisküvi ikramının kaldırıldığını söyledi.
Komisyon Yükü Firmaları Zorluyor
Türkiye Otobüs İşletmecileri Federasyonu (TOFED) Malatya Şube Başkanı ve Malatya Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri Derneği Başkanı Eyüp Fatih Bay ise internet üzerinden yapılan bilet satışlarında alınan komisyonların sektör üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekti.
Bay, çevrim içi bilet satış platformlarının yüksek komisyon oranları uyguladığını, bunun da firmaların gelirlerini olumsuz etkilediğini ifade etti. Ayrıca birçok seferin düşük doluluk oranıyla gerçekleştirildiğini belirten Bay, artan giderler nedeniyle firmaların tasarruf yapmak zorunda kaldığını söyledi.
Otobüslerde Ücretli İkram Dönemi Başlayabilir
Sektör temsilcilerine göre mevcut ekonomik şartlar değişmezse şehirlerarası otobüs yolculuklarında yeni bir dönem başlayabilir. Uçaklarda olduğu gibi su, meşrubat ve bazı ikram ürünlerinin ücret karşılığında satılması ihtimali giderek güçleniyor.
Yetkililer, firmaların önceliğinin kaliteli ve güvenli ulaşım hizmetini sürdürebilmek olduğunu belirtirken, maliyet baskısının devam etmesi halinde ücretsiz ikram uygulamasının tamamen sona erebileceğine dikkat çekiyor.
Yıllardır şehirlerarası yolculukların simgelerinden biri olan ücretsiz ikramların azalması, hem yolcuların alışkanlıklarını hem de otobüs seyahat kültürünü değiştirecek önemli gelişmeler arasında gösteriliyor.
