Türkiye zorunlu petrol stoklarını piyasaya açıyor
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), küresel enerji piyasalarında artan arz güvenliği riskleri nedeniyle önemli bir karar aldı.
Kurum, rafinerici ve akaryakıt dağıtıcı lisansı sahiplerinin tutmakla yükümlü oldukları zorunlu petrol stoklarının belirli bir bölümünün geçici olarak piyasaya sunulmasına izin verdi.
EPDK’nın resmi internet sitesinde yayımlanan açıklamaya göre, düzenleme petrol piyasasında olası arz sıkıntılarının önüne geçilmesi ve piyasanın daha dengeli işlemesi amacıyla hayata geçirildi.
Zorunlu petrol stoklarının bir kısmı piyasaya verilecek
Karar kapsamında rafinerici ve akaryakıt dağıtıcı lisansı bulunan şirketler, zorunlu petrol stoklarının belirli oranlarını geçici süreyle piyasaya arz edebilecek.
Buna göre şirketler:
-
13–31 Mart tarihleri arasında zorunlu stoklarının yüzde 46’sına,
-
1 Nisan–10 Haziran tarihleri arasında ise yüzde 42’sine
denk gelen petrol miktarını piyasaya sunabilecek.
Bu uygulama ile özellikle küresel piyasalardaki dalgalanmalar karşısında iç piyasada arz sürekliliğinin sağlanması hedefleniyor.
11 Haziran’dan sonra stoklar yeniden tamamlanacak
EPDK tarafından yapılan düzenlemeye göre, uygulama geçici nitelik taşıyor. 11 Haziran itibarıyla rafinerici ve dağıtıcı lisansı sahipleri, karar öncesinde geçerli olan asgari zorunlu petrol stoku seviyelerini yeniden sağlamakla yükümlü olacak.
Bu çerçevede şirketlerin geçici olarak piyasaya sundukları petrol miktarını yeniden stoklarına eklemeleri gerekecek.
Küresel enerji piyasalarında riskler artıyor
Kararın, küresel enerji piyasalarında arz güvenliğine yönelik risklerin arttığı bir dönemde alınması dikkat çekti. Stratejik petrol stoklarının geçici olarak piyasaya yönlendirilmesi, olası arz daralmalarının etkisini azaltmayı amaçlıyor.
Enerji uzmanlarına göre bu tür düzenlemeler, piyasadaki ani fiyat dalgalanmalarının ve arz sorunlarının önüne geçilmesi açısından kritik önem taşıyor.
IEA ülkeleri de petrol rezervlerini piyasaya sürüyor
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, üye ülkelerin kurum tarihindeki en büyük stratejik rezerv kullanımı konusunda anlaşmaya vardığını açıkladı.
Alınan karara göre 400 milyon varil petrol rezervi piyasaya sürülecek. Bu miktar, IEA tarihindeki en büyük koordineli rezerv kullanımı olarak kayda geçti.
IEA üyesi ülkelerin halihazırda 1,2 milyar varilin üzerinde acil durum petrol stoku bulunurken, hükümetlerin yükümlülüğü altında yaklaşık 600 milyon varil endüstri stoku da yer alıyor.
Tarihte altıncı kez uygulanacak
IEA üyesi ülkelerin acil durum petrol stoklarını koordineli şekilde piyasaya sürme kararı, ajansın 1974’te kurulmasından bu yana altıncı kez alınmış oldu.
Daha önce benzer kararlar 1991, 2005, 2011 ve 2022’de, özellikle küresel krizler ve Rusya-Ukrayna savaşının başlaması sonrası uygulanmıştı.
Yetkililer, söz konusu rezerv kullanımına ilişkin teknik detayların önümüzdeki günlerde açıklanacağını bildirdi.
