Next
Bursa’nın geçmişten bugüne geçirdiği mimari ve sosyal değişim, bu kez dijital bir harita üzerinden görünür hale getirildi.
Nilüfer Belediyesi’nin düzenlediği “Tematik Buluşmalar” söyleşilerinin konuğu olan tarihçi ve yazar Agah Enes Yasa, kentin geçmişine ışık tutan “Bursa Hayalet Yapılar” dijital harita projesini anlattı.
Nâzım Hikmet Kültürevi Balaban Salon’da gerçekleştirilen “Bursa’nın Kayıp Yıllarının İzinde” başlıklı söyleşide Yasa, Bursa’nın tarihi süreç içerisinde yaşadığı sosyal, ekonomik ve mimari dönüşümü haritalar, hava fotoğrafları ve arşiv belgeleri üzerinden değerlendirdi.
Söyleşide yalnızca geçmişte kalan yapıların izleri değil, Bursa’nın değişen kent dokusu ve bu değişimin arkasındaki nedenler de ele alındı.
Bursa’nın 650 tarihi yapısı haritaya işlendi
Agah Enes Yasa’nın verdiği bilgilere göre, yaklaşık 2,5 yıllık araştırma ve bir aylık uygulama sürecinin ardından tamamlanan projede Bursa kent merkezindeki 650 tarihi yapı haritalandırıldı.
ODTÜ Tarih Bölümü akademisyenlerinin desteğiyle hazırlanan çalışmada açık kaynaklı Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) altyapısından yararlanıldı. Haritada dini, iktisadi ve sivil mimari örnekleri farklı renklerle kategorize edildi.
Bu yönüyle proje, Bursa’nın geçmişteki yapılarını yalnızca yazılı belgeler içerisinde bırakmak yerine, kent üzerinde takip edilebilir bir biçime dönüştürmeyi amaçlıyor.
Yasa, dijital bir kuşak mensubu olarak gündelik tarih çalışmalarında coğrafi bilgi sistemlerinden yararlandığını belirterek projenin temel fikrini de anlattı.
Tasarlanan sistem sayesinde Bursa sokaklarında dolaşan kişilerin telefonları üzerinden bulundukları bölgelerin geçmişine dair bilgiye ulaşabilmesi hedefleniyor.
“Burada eskiden ne varmış?” sorusuna yanıt aranıyor
Projenin dikkat çeken yönlerinden biri, Bursa’nın geçmişini gündelik yaşamın içerisinde yeniden keşfetmeye imkan sağlayacak bir yapı üzerine kurulması.
Yasa’nın aktardığına göre amaç, araştırmalar sonucunda biriktirilen malzemeleri harita üzerinde görülebilecek basit bir arayüzle buluşturmak.
Böylece Heykel veya Setbaşı gibi Bursa’nın farklı noktalarında dolaşan kullanıcıların, bulundukları yerde geçmişte hangi yapıların bulunduğunu, kimlerin yaşadığını ve burada neler yapıldığını öğrenebilmesi hedefleniyor.
Bu yaklaşım, kentin tarihini yalnızca arşivlerde veya akademik çalışmalarda takip edilen bir alan olmaktan çıkararak doğrudan şehir deneyiminin bir parçası haline getirmeyi amaçlıyor.
Bursa’nın çiftlik mirası da haritaya taşınacak
Çalışmanın kapsamı yalnızca kent merkezindeki tarihi yapılarla sınırlı kalmıyor. Yasa, Bursa ovasındaki 20’ye yakın çiftliğin de iktisadi arşiv kayıtları ve aile söyleşilerinden elde edilen bilgilerle haritalandırıldığını belirtti.
Projenin bir sonraki aşamasında ise Bursa’nın tarım ve çiftlik mirasının daha görünür hale getirilmesi hedefleniyor.
Böylece kentin geçmişine ilişkin araştırmanın yapıların yanı sıra ekonomik ve sosyal yaşamın izlerini de kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor.
Tarihi yapıların korunması için kent kültürüne dikkat çekti
Söyleşinin önemli başlıklarından biri de Bursa’nın tarihi yapılarını koruma süreci oldu.
Agah Enes Yasa, kentte tarihi yapıların korunamamasını değerlendirirken kent kültürünün oluşmaması, kar hırsı ve plansızlık gibi faktörlere dikkat çekti.
Yasa’nın değerlendirmeleri, Bursa’nın mimari geçmişinin yalnızca eski yapılardan oluşmadığına, bu yapıların kentin geçirdiği değişimin de bir parçası olduğuna işaret etti.
Söyleşi boyunca Bursa’nın farklı bölgelerinden örnekler paylaşılırken, kentin geçmişteki sosyal, ekonomik ve mimari yapısının zaman içerisinde nasıl değiştiği haritalar, hava fotoğrafları ve arşiv belgeleri üzerinden katılımcılara aktarıldı.
Söyleşide katılımcıların soruları yanıtlandı
“Tematik Buluşmalar” kapsamında düzenlenen etkinlikte Agah Enes Yasa, hazırladığı dijital haritanın yanı sıra Bursa’nın geçmişine ilişkin değerlendirmelerini de katılımcılarla paylaştı.
Programın sonunda Nilüfer Belediyesi Kütüphane ve Müzeler Müdürü Erkan Günhan, katkılarından dolayı Yasa’ya teşekkür etti.
Bursa’nın geçmişine ait 650 tarihi yapının dijital ortamda haritalandırılmasıyla ortaya çıkan çalışma, kentin bugün görülen yüzünün ardındaki mimari izleri takip etmeye yönelik bir kaynak olarak öne çıkarken, projenin sonraki aşamasında tarım ve çiftlik mirasının da daha görünür hale getirilmesi hedefleniyor.
