Next
BTÜ’den istilacı balon balığına karşı yapay zekâ hamlesi
Akdeniz ve Ege kıyılarında son yılların en büyük çevresel tehditlerinden biri haline gelen benekli balon balığına karşı Bursa Teknik Üniversitesi’nden dikkat çeken bir bilimsel hamle geldi. Ekosisteme verdiği zarar, yerli türler üzerindeki baskısı ve taşıdığı riskler nedeniyle yakından takip edilen istilacı türün tespiti için yapay zekâ destekli yeni bir proje hayata geçiriliyor.
Bursa Teknik Üniversitesi tarafından geliştirilen ve TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı kapsamında desteklenmeye hak kazanan proje, gelecekte denizlerde görev yapacak otonom sistemlerin istilacı türleri çok daha hızlı ve hassas şekilde belirlemesini amaçlıyor.
Sanal Deniz Ortamında Yapay Zekâ Eğitilecek
BTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İzzet Fatih Şentürk yürütücülüğünde hazırlanan projede, yüksek lisans öğrencisi Hasan Kalkan da araştırmacı olarak görev alıyor.
“Türkiye Kıyılarındaki İstilacı Balon Balığı Türlerinin Tespiti İçin Unity Perception Tabanlı Sentetik Veri ile Güçlendirilmiş Sim2Real Derin Öğrenme Modelinin Geliştirilmesi” başlıklı çalışma kapsamında, gerçek deniz ortamlarına ihtiyaç duyulmadan sanal bir su altı dünyası oluşturulacak.
Araştırmacılar, bu dijital ortamda benekli balon balığının binlerce farklı görüntüsünü üreterek yapay zekâ sistemlerini eğitecek. Böylece veri eksikliği nedeniyle yaşanan zorlukların aşılması ve daha başarılı tespit sistemlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Gerçek Deniz Şartları Bilgisayar Ortamında Oluşturulacak
Projeyi farklı kılan en önemli özelliklerden biri de gerçek deniz koşullarının dijital ortamda modellenmesi olacak. Sanal su altı dünyasında yalnızca balığın görüntüsü değil; suyun bulanıklığı, ışık değişimleri, akıntılar ve denizdeki parçacıklar gibi çevresel faktörler de simüle edilecek.
Bu sayede geliştirilen yapay zekâ modeli, gerçek deniz ortamlarında karşılaşacağı şartlara önceden hazırlanmış olacak. Uzmanlar, bu yöntemin klasik veri toplama süreçlerine göre hem maliyeti düşüreceğini hem de araştırma süresini önemli ölçüde kısaltacağını belirtiyor.
İnsansız Su Altı Araçlarında Kullanılacak
Projenin tamamlanmasının ardından geliştirilecek yapay zekâ modelinin, gelecekte insansız su altı araçlarına entegre edilmesi planlanıyor. Böylece denizlerde görev yapan otonom sistemler, benekli balon balığının yoğun olduğu bölgeleri tespit ederek bilim insanlarına ve ilgili kurumlara veri sağlayabilecek.
Bu teknoloji sayesinde istilacı türlerin yayılımının daha etkin takip edilmesi, deniz ekosisteminin korunması ve biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliğine katkı sağlanması hedefleniyor.
Çevre Sorunlarına Bilim ve Teknoloji Desteği
BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversitenin yalnızca akademik bilgi üretmekle kalmadığını, aynı zamanda toplumsal ve çevresel sorunlara çözüm geliştirmeyi de amaçladığını vurguladı.
Çağlar, yapay zekâ teknolojilerinin çevre alanında kullanımının giderek önem kazandığını belirterek, destek almaya hak kazanan projenin hem istilacı türlerle mücadelede hem de Türkiye’nin deniz teknolojileri alanındaki araştırma kapasitesinin geliştirilmesinde önemli katkılar sağlayacağını ifade etti.
Bursa Teknik Üniversitesi’nin geliştirdiği bu yenilikçi çalışma, yapay zekâ ve çevre teknolojilerini bir araya getirerek Türkiye’nin deniz ekosistemlerini koruma yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
