İznik Gölü’nün sular altındaki tarihi, Pancar Deposu’nda konuşuldu
Nilüfer Belediyesi’nin Pancar Deposu’nda düzenlediği Arkeoloji Gündemi buluşmaları, bu ay tarihin derinliklerine uzanan çarpıcı bir keşfe sahne oldu. Bursa Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Anabilim Dalı Başkanı Mustafa Şahin, İznik Gölü’nün suları altında yatan bazilikanın sırlarını katılımcılarla paylaştı.
Su Altındaki Tarih: Tesadüfi Keşiften Büyük Gerçeğe
2014 yılında çekilen bir hava fotoğrafıyla tesadüfen fark edilen yapı, arkeoloji dünyasında büyük heyecan yarattı. Kıyıdan yaklaşık 50 metre açıkta ve sadece iki metre derinlikte yer alan bazilika, ilk bakışta mütevazı görünse de taşıdığı anlamla dikkat çekiyor.
2016 yılında başlatılan su altı kazıları, yapının katman katman tarihini ortaya çıkardı. Elde edilen bulgular, bazilikanın M.S. 368 yılında meydana gelen büyük bir depremle yıkıldığını, ardından M.S. 380 civarında yeniden inşa edildiğini gösterdi. Ancak bu ikinci evre de uzun ömürlü olmadı; 1065 yılındaki şiddetli deprem, yapıyı tamamen göl sularına gömdü.
Hristiyanlık Tarihinin Kayıp Halkası mı?
En dikkat çekici nokta ise bazilikanın, Hristiyanlık tarihinde dönüm noktası kabul edilen Birinci İznik Konsili ile olası bağı. Prof. Dr. Şahin’e göre bu yapı, konsile katılan 318 piskoposun anısına inşa edilen “Kutsal Pederler Kilisesi” olabilir.
Bu ihtimal, keşfi yalnızca arkeolojik bir bulgu olmaktan çıkarıp, dünya dini tarihi açısından da son derece kritik bir konuma taşıyor. Katılımcılar, anlatılanlar karşısında adeta binlerce yıl öncesinin atmosferini hissetti.
İznik’in Turizmde Yükselen Değeri
İznik’in tarih boyunca taşıdığı önem, bu keşifle birlikte yeniden gündeme geldi. Antik çağda “metropolis” ve “neokoros” unvanlarına sahip olan kent, bugün de kültür ve inanç turizmi açısından güçlü bir potansiyel barındırıyor.
Su altındaki bazilika, yalnızca bilim insanlarının değil, tarih ve keşif meraklılarının da ilgisini çekiyor. Bu eşsiz yapı, İznik’i küresel ölçekte dikkat çeken bir destinasyon haline getirme yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.